Trafo Merkezinde Elektrik Kesilirse Kesiciler Nasıl Açılır?
Trafo merkezinde yardımcı AC besleme kesildiğinde kesicilerin açma devreleri mutlaka enerjisiz kalmaz. Çünkü birçok trafo merkezinde koruma röleleri ve kesici açtırma devreleri, aküyle desteklenen bağımsız bir DC sistemden beslenir. Böylece şebekede ciddi bir arıza yaşansa bile uygun tasarlanmış koruma sistemi kesiciye açma komutu gönderebilir.
EKA Sistem'in endüstriyel redresör, akü ve DC dağıtım çözümleriyle çalıştığı alanlardan biri de trafo merkezlerinin yardımcı güç altyapısıdır. Dışarıdan bakıldığında büyük transformatörler ve yüksek gerilim ekipmanları öne çıksa da koruma düzeninin çalışması, çoğu zaman arka plandaki bu yardımcı DC beslemeye bağlıdır.
Kesici neden ayrı bir güç kaynağına ihtiyaç duyar?
Bir elektrik arızası sırasında şebeke gerilimi ciddi biçimde düşebilir. Koruma rölesinin ve açtırma devresinin yalnızca aynı AC kaynağa bağlı olması, tam ihtiyaç duyuldukları anda devre dışı kalmaları riskini doğurur.
Bu nedenle birçok tesiste akü grubu, redresör ve DC dağıtım panosundan oluşan bir yardımcı güç sistemi kullanılır. Normal koşullarda redresör DC yükleri beslerken aküyü uygun şarj koşullarında tutar. AC besleme kaybolduğunda ise akü, bağlı DC yükleri tasarlandığı süre boyunca destekler.
Kesiciyi akü mü açar?
Akü, kesicinin açtırma bobinine ve ilgili kontrol devrelerine elektrik enerjisi sağlar. Ancak kesici kontaklarının fiziksel olarak ayrılması, kesicinin tipine göre yayda veya başka bir mekanizmada depolanmış enerjiyle gerçekleşebilir. Yani açma komutunu mümkün kılan DC besleme ile kontakları hareket ettiren mekanik enerji aynı şey değildir.
Koruma rölesi arızayı algıladığında açma devresini çalıştırır. Bu zincirde röle, DC besleme, kablolar, açtırma bobini ve mekanizma birlikte doğru çalışmalıdır.
Akü varsa her koşulda güvenli miyiz?
Hayır. Akü kapasitesinin yetersiz olması, bağlantı sorunları, düşük DC gerilimi veya dağıtım devresindeki bir arıza koruma işlevini tehlikeye atabilir. Bu yüzden yalnızca akünün nominal Ah değerine bakmak yeterli değildir.
Tasarım sırasında sürekli DC yükleri, olası eş zamanlı açma komutları, gerekli yedekleme süresi, en düşük kabul edilebilir gerilim ve kablolardaki gerilim düşümü değerlendirilir. İşletme sırasında da akü, şarj cihazı ve DC devrelerin düzenli kontrolü önemlidir.
Bir trafo merkezinde enerjinin kesilmesi ile koruma sisteminin çalışamaz hale gelmesi aynı şey değildir. Doğru tasarlanmış yardımcı DC sistemi, özellikle arıza anında bu ayrımı mümkün kılar.