Elektrik Kesilince Gaz Hattındaki Emniyet Vanası Otomatik Kapanır mı?
Bazı gaz hatlarında emniyet vanaları, elektrik veya kumanda enerjisi kaybolduğunda kendiliğinden kapanacak şekilde tasarlanır. Ancak her vana için aynı davranış geçerli değildir. Enerji kesintisinde vananın kapanması, açık kalması veya son konumunu koruması; aktüatörüne, kumanda düzenine ve tesisin güvenlik tasarımına bağlıdır.
EKA Sistem'in endüstriyel UPS, redresör, akü ve yardımcı DC güç sistemleri alanındaki çalışmaları, petrol ve gaz tesislerinde sık sorulan bu konuyla ilişkilidir. Çünkü güvenli duruş için bazı ekipmanların enerjisi kesilirken, izleme ve kontrol işlevlerinin bir süre daha çalışması gerekebilir.
Emniyet vanası elektriksiz nasıl hareket eder?
Bir vanayı kapatmak için gereken hareket enerjisi her zaman elektrik motorundan gelmez. Yay geri dönüşlü bir aktüatörde yay, normal çalışma sırasında enerji depolar. Kumanda havası veya elektrikli solenoid üzerinden sağlanan tutma koşulu ortadan kalktığında yay, vanayı tasarlanmış güvenli konumuna götürebilir.
Başka uygulamalarda basınçlı hava ya da hidrolik akümülatör kullanılır. Bu nedenle "elektrik gitti, vana kesin kapandı" demek teknik açıdan doğru değildir. Önemli olan, enerji ve kumanda kaybında sistemin hangi duruma geçecek şekilde tasarlandığıdır. Bunun için vana üreticisinin verileri ve tesisin güvenlik senaryosu birlikte okunmalıdır.
Peki UPS neden gerekli olabilir?
Emniyet vanasının enerji kaybında kapanabilmesi, bütün kontrol sisteminin enerjisiz bırakılması gerektiği anlamına gelmez. Gaz algılama, alarm kayıtları, haberleşme, kontrol cihazları ve belirli enstrümanlar, güvenli duruş sırasında beslemeye ihtiyaç duyabilir.
Bu yükler için projeye göre UPS veya akü destekli DC sistemler kullanılabilir. Yedek besleme; hangi cihazların çalışacağı, ne kadar süreyle çalışacağı ve arıza durumunda nasıl davranacağı belirlenerek tasarlanmalıdır. Yanlış kurgulanmış bir yedekleme, güvenlik işlevinin beklenen davranışını değiştirmemelidir.
Elektrik geri gelince vana yeniden açılır mı?
Bu da uygulamaya bağlıdır. Bazı güvenlik düzenlerinde enerji geri gelse bile yeniden devreye alma için operatör onayı veya manuel sıfırlama gerekir. Amaç, arıza koşulları giderilmeden akışın kendiliğinden başlamasını önlemektir.
Bir petrol veya gaz tesisinde güvenilirlik, yalnızca enerjiyi kesintisiz tutmak değildir. Hangi devrenin enerjili kalacağı ve hangi ekipmanın güvenli konuma geçeceği birlikte tasarlanmalıdır.