Endüstriyel bir akünün sürekli şarj cihazına bağlı olması, tek başına akünün bozulacağı anlamına gelmez. Kesinti anında devreye girmesi beklenen birçok sabit akü sistemi, üreticinin belirlediği tampon şarj (float) koşullarında çalışmak üzere tasarlanır. Ancak uygun olmayan şarj gerilimi, yüksek sıcaklık veya hatalı şarj ayarları akünün ömrünü kısaltabilir.
EKA Sistem'in redresör, endüstriyel akü ve yardımcı DC güç sistemleri alanındaki çalışmaları açısından bu ayrım önemlidir. Trafo merkezlerinde, endüstriyel tesislerde ve kritik güç uygulamalarında akülerin görevi yalnızca enerji depolamak değil, ihtiyaç duyulduğunda hazır bulunmaktır.
Tampon şarj ne işe yarar?
Aküler kullanılmadıkları dönemde de zamanla bir miktar enerji kaybedebilir. Tampon şarj, uygun bir gerilim seviyesinde akünün dolu durumda tutulmasına yardımcı olur. Bu yöntemde şarj cihazı sürekli yüksek akım vermek zorunda değildir; akü doldukça çektiği akım genellikle azalır.
Sabit DC sistemlerde redresör, normal işletmede bağlı yükleri beslerken aküyü de uygun koşullarda hazır tutabilir. Şebeke veya redresör beslemesi kaybolduğunda akü, sistem tasarımına göre kritik DC yüklerin beslenmesini üstlenir.
Peki sürekli şarj ne zaman zararlı olur?
Sorun, akünün şarj cihazına bağlı olmasından çok uygulanan şarj rejiminden kaynaklanır. Özellikle kurşun-asit akülerde gereğinden yüksek tampon şarj gerilimi, aşırı şarja ve erken yaşlanmaya yol açabilir. Düşük şarj gerilimi ise akünün yeterince dolu kalmasını engelleyebilir.
Ortam sıcaklığı da belirleyicidir. Birçok VRLA akü uygulamasında üretici, sıcaklığa göre şarj gerilimi düzeltmesi önerir. Bu ayarlar rastgele yapılmamalı, kullanılan akünün teknik dokümanına göre belirlenmelidir.
Her akü aynı şekilde mi şarj edilir?
Hayır. VRLA, OPzS ve Ni-Cd aküler için aynı gerilim değerleri veya şarj programları kullanılamaz. Bazı sistemlerde normal tampon şarjın yanında, belirli koşullarda daha yüksek gerilimli şarj aşaması da bulunur. Bunun ne zaman uygulanacağı akü teknolojisine ve üretici talimatlarına bağlıdır.
Bir akü sisteminin sağlıklı çalıştığını anlamak için yalnızca redresör ekranında “şarj” yazmasını görmek yeterli değildir. Hücre veya blok gerilimleri, sıcaklık, bağlantı durumu ve gerekli bakım testleri de değerlendirilmelidir.
Kritik güç sistemlerinde amaç, aküyü sürekli zorlamak değil, ihtiyaç duyulduğunda güvenilir biçimde enerji verebilecek durumda tutmaktır.