Kışın telefonun şarjının daha hızlı azaldığını veya araç aküsünün zorlandığını fark etmiş olabilirsiniz. Soğuk hava, akü içindeki elektrokimyasal süreçleri yavaşlatarak belirli bir yük altında kullanılabilir kapasiteyi ve güç verme yeteneğini azaltabilir. Bu durum yalnızca taşınabilir cihazları değil, kritik tesislerdeki yedek güç sistemlerini de ilgilendirir.
EKA Sistem’in çalıştığı endüstriyel akü ve DC güç uygulamalarında ortam sıcaklığı, akü seçimi ve çalışma süresi hesabının önemli girdilerinden biridir. Bir sistemin katalogda belirtilen kapasitesi, her sıcaklıkta aynı süreyle enerji sağlayacağı anlamına gelmez.
Soğukta akünün içinde ne değişir?
Aküler enerjiyi kimyasal tepkimeler yoluyla depolar ve elektrik olarak sunar. Sıcaklık düştüğünde bu tepkimelerin hızı ve iyonların hareketi etkilenir; akünün iç direnci de artabilir. Yük altında gerilim daha erken düşebilir ve bağlı cihazın düşük gerilim sınırına daha çabuk ulaşılabilir.
Burada önemli bir ayrım var: Soğukta daha kısa süre çalışmak, akünün mutlaka kalıcı olarak kapasite kaybettiği anlamına gelmez. Akü uygun sıcaklığa döndüğünde performansının bir bölümü geri gelebilir. Ancak akünün yaşı, şarj durumu ve geçmiş kullanım koşulları da sonucu etkiler.
Endüstriyel sistemlerde neden daha kritik?
Bir trafo merkezindeki yardımcı DC sistemi veya açık alandaki telekom istasyonu, uzun süre düşük sıcaklığa maruz kalabilir. Elektrik kesildiğinde aküden beklenen görev süresi karşılanamazsa kontrol, haberleşme ya da koruma ekipmanlarının beslemesi riske girebilir.
Bu nedenle akü kapasitesi yalnızca amper-saat değerine bakılarak seçilmez. En düşük tasarım sıcaklığı, deşarj süresi, yük profili, deşarj sonu gerilimi ve üreticinin sıcaklık düzeltme verileri birlikte değerlendirilir. Ni-Cd ve kurşun-asit akülerin düşük sıcaklık davranışları aynı değildir; aynı teknoloji içindeki farklı modeller de farklı sonuçlar verebilir.
Akü odasını ısıtmak yeterli mi?
Sıcaklığın kontrol altında tutulması faydalıdır, ancak tek başına yeterli değildir. Şarj cihazının ilgili akü tipiyle uyumlu olması, üreticinin öngördüğü sıcaklık telafisi koşullarının uygulanması ve bakım kontrollerinin yapılması gerekir. Akülerin gereğinden fazla ısıtılması da özellikle bazı teknolojilerde kullanım ömrünü olumsuz etkileyebilir.
Kritik güç altyapısında doğru soru yalnızca “Bu akü kaç Ah?” değildir. “Bu akü, tesisin en soğuk gününde gerekli yükü ne kadar süre besleyebilir?” sorusunun da hesapla yanıtlanması gerekir.