Bir akü, şarj cihazına bağlıyken normal gerilim gösterebilir ancak elektrik kesildiğinde beklenenden çok daha kısa süre enerji verebilir.Çünkü gerilimin uygun görünmesi, akünün gerçek kapasitesini veya yük altında sağlayabileceği gücü tek başına kanıtlamaz. Yaşlanma, yüksek iç direnç, zayıf hücreler ve bağlantı sorunları bu farkın olası nedenleridir.
EKA Sistem'in UPS, redresör ve endüstriyel akü çözümleriyle ilgili uygulamalarında önemli olan, akünün yalnızca şarjlı görünmesi değil, kritik yükü ihtiyaç duyulan süre boyunca besleyebilmesidir. Özellikle trafo merkezleri, veri merkezleri ve üretim tesislerinde bu fark, bir kesintinin sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Akü gerilimi normalken neden sorun yaşanır?
Şarj cihazı çalışırken ölçülen gerilim, sistemin şarj koşullarını yansıtabilir. Şebeke kesilip yük aküye geçtiğinde ise aküden akım çekilmeye başlanır. Akünün iç direnci ve bağlantılardaki direnç nedeniyle uç gerilimi düşer. Yıpranmış bir aküde bu düşüş daha belirgin olabilir.
UPS veya DC sisteminin düşük gerilim koruması devreye girerse yük beslemesi beklenenden erken sona erebilir. Bu durum, akünün kesinti öncesinde dolu görünmesine rağmen yaşanabilir.
Tek bir zayıf akü bütün grubu etkiler mi?
Seri bağlı akü gruplarında aynı akım tüm hücrelerden veya bloklardan geçer. Grubun içindeki zayıf bir hücre, deşarj sırasında diğerlerinden önce kritik gerilim seviyesine ulaşabilir. Bu yüzden yalnızca toplam grup gerilimini izlemek bazı sorunları gözden kaçırabilir.
Gevşek veya bozulmuş bağlantılar da yük altında ek gerilim düşümüne neden olabilir. Bağlantıların kontrolü, uygun ekipman ve güvenli çalışma prosedürleriyle yetkin personel tarafından yapılmalıdır.
Akünün gerçekten sağlam olduğu nasıl anlaşılır?
Gerilim ölçümü ilk kontroldür; tek başına kapasite testi değildir. İç direnç veya empedans ölçümlerinin zaman içindeki değişimi, zayıflayan hücreleri belirlemeye yardımcı olabilir. Ancak bu ölçümler doğrudan kalan çalışma süresini vermez.
Gerçek kullanılabilir kapasiteyi değerlendirmek için üretici talimatlarına uygun, kontrollü deşarj testi gerekebilir. Test sırasında kritik yüklerin beslemesinin nasıl korunacağı önceden planlanmalıdır.
Akü sistemlerinde güvenilirlik, ekranda görülen doluluk bilgisinden daha fazlasıdır. Düzenli ölçüm, kayıtların karşılaştırılması ve gerektiğinde kapasite testi, kesinti anındaki sürprizleri azaltır.